كه دارند قصد و نيتى ندارند . مثلًا آفتاب به قصد نمىتابد يا آب به قصد ونيتِ اثر در نبات ، حيوان و انسان كارش را انجام نمىدهد . اما همه در وضع ، كيفيت و اندازهء مناسبى هستند كه بدون اينكه مجموعه فعلِ فاعل به قصد و اراده‌اى باشند ، امكان حصول ندارند . بنابراين فعلِ رب‌العالمين و تربيت اوست . همانطور كه حضرت موسى - عليه السلام - به فرعون فرمود : « رَبُّنا الَّذى اعْطى كُلَّ شَىءٍ خَلقهُ ثُمَّ هَدى » « 1 » . بحث عنايات الهيّه در تربيت نبات ، حيوان و انسان بسيار بسياروسيع است و با اين همه پيشرفتهاى بشر در زمينه اسرار اين تربيت و تأثير و تأثّراتى كه در اين عالم باذن اللَّه تعالى صورت مىگيرد ، هنوز هم در كلاسهاى اول اين بحث است . اين شرح بىنهايت كز وصف يار گفتند * حرفى است از هزاران كاندر عبارت آمد چه نيكو سروده است فتحعلى خان ملك الشعراى صبا : تعالى اللَّه خداوند جهان‌دار جهان‌آرا * كزو شد آشكارا گل زخار و گوهر از خارا

--> ( 1 ) - سورهء طه ، آيه 50 .